Aile Hukuku

Aile hukuku, kişilerin en özel alanına dokunur. Bu dosyalarda hukuki değerlendirme kadar dikkatli bir dil ve gizlilik de gerekir.

Boşanma davası, evliliğin sona ermesinden ibaret değildir. Dava ile birlikte nafaka, velayet, çocukla kişisel ilişki, maddi ve manevi tazminat ve mal paylaşımı gündeme gelir. Bu konuların bir kısmı boşanma davasının içinde, bir kısmı ayrı davalarla karara bağlanır; hangisinin nerede isteneceği, dosyanın başında belirlenir.

Türk Medeni Kanunu iki yol tanır. Eşler boşanmanın bütün sonuçları üzerinde anlaşmışsa ve evlilik en az bir yıl sürmüşse anlaşmalı boşanma mümkündür. Anlaşma yoksa dava çekişmeli olarak yürütülür, taraflar iddialarını ispat eder ve mahkeme kusur durumunu değerlendirerek karar verir.

Bu sayfada boşanmanın yanında nafaka, velayet, mal rejimi, soybağı, evlat edinme, aile konutu ve ailenin korunmasına ilişkin tedbirler gibi, boşanmayla birlikte ya da ondan bağımsız olarak gündeme gelen konular da yer alır.

Aile hukuku davaları aile mahkemelerinde görülür. Bu mahkemelerde hâkim, tarafların anlaşmasına bağlı olmayan konularda, özellikle çocuklara ilişkin hükümlerde, çocuğun üstün yararını gözeterek kendiliğinden araştırma yapar. Dosyanın seyrini iddiadan çok belge ve rapor belirler.

İşler

• Anlaşmalı boşanmaProtokolün hazırlanması; nafaka, velayet ve mal paylaşımının düzenlenmesi; duruşmada temsil.
• Çekişmeli boşanmaEvlilik birliğinin temelinden sarsılması ve özel boşanma sebeplerine dayanan davalar, kusur değerlendirmesi.
• Tedbir talepleriDava süresince tedbir nafakası, ortak konutun tahsisi, çocukların geçici velayeti ve kişisel ilişki düzeni.
• Maddi ve manevi tazminatBoşanma yüzünden mevcut ya da beklenen menfaatleri zedelenen ve kişilik hakkı saldırıya uğrayan eşin talepleri.
• Ziynet ve çeyiz eşyasıDüğünde takılan takılar ile ev eşyasının iadesi talepleri.
• Boşanmadan sonra soyadıKadının evlilik soyadını kullanmaya devam etmesi, çocuğun soyadı.
• Ayrılık davasıBoşanma yerine belirli süreli ayrılığa karar verilmesi.
• NafakaTedbir, yoksulluk, iştirak ve yardım nafakasının belirlenmesi, artırılması, azaltılması ve kaldırılması davaları.
• Velayet ve kişisel ilişkiVelayetin belirlenmesi ve değiştirilmesi, çocukla kişisel ilişkinin düzenlenmesi, ortak velayet talepleri.
• Mal rejimiEdinilmiş mallara katılma rejiminin tasfiyesi, katılma alacağı, değer artış payı, mal rejimi sözleşmeleri.
• SoybağıBabalık davası, soybağının reddi, tanıma ve tanımanın iptali.
• Evlat edinmeKüçüklerin ve erginlerin evlat edinilmesi, izin ve mahkeme süreci.
• Aile konutuAile konutu şerhi, konut üzerindeki tasarruflara itiraz, kiralık aile konutunda kira sözleşmesi.
• Ailenin korunması6284 sayılı Kanun kapsamında koruyucu ve önleyici tedbir kararları, uzaklaştırma, tedbire aykırılık.
• Nişanlanma ve evlenmeNişanın bozulmasından doğan talepler, hediyelerin iadesi, evlenmenin butlanı.
• Vesayet ve kısıtlamaKısıtlama kararı, vasi atanması, vesayet altındaki kişinin işlemlerine izin.
• Yabancı unsurlu aile davalarıYabancı mahkeme kararlarının tanınması ve tenfizi; yurt dışında yaşayan eşler ve çocuklar.
• Anlaşma protokolleriNafaka, velayet ve mal paylaşımına ilişkin anlaşmaların hazırlanması.
• Nüfus ve kişisel durumAd ve soyadı değişikliği, yaş düzeltme, nüfus kaydının düzeltilmesi.

Bir aile hukuku dosyası nasıl ilerler?

1. Ön görüşme

   Aile ilişkisinin ve talebin niteliği dinlenir; hangi davanın, hangi mahkemede ve ne zaman açılabileceği belirlenir.

2. Belge ve delil hazırlığı

   Nüfus kayıtları, gelir belgeleri, tapu ve banka kayıtları, okul ve sağlık belgeleri toplanır.

3. Dava ya da başvuru

   Görevli aile mahkemesinde dava açılır; ivedi durumlarda tedbir talep edilir. 6284 tedbirleri için başvuru aynı gün karara bağlanabilir.

4. Yargılama

   Tanık beyanları, sosyal inceleme raporu ve gerektiğinde pedagog raporu alınır; çocuklar idrak çağındaysa görüşleri dinlenir.

5. Karar ve sonrası

   Karar kesinleştikten sonra nafaka ve velayet hükümleri icra edilir; koşullar değişirse değiştirme davası açılabilir.

Sorular

Mevzuat

• 4721 sayılı Türk Medeni KanunuAile hukuku kitabı: nişanlanma, evlenme, boşanma, nafaka, velayet, mal rejimleri, soybağı, vesayet
• 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m. 161-184Boşanma sebepleri, dava, geçici önlemler, boşanmanın sonuçları
• 2004 sayılı İcra ve İflas KanunuNafaka alacağının takibi, nafaka borcunun ödenmemesi
• 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesi KanunuKoruyucu ve önleyici tedbirler
• 4787 sayılı Aile Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yargılama Usullerine Dair KanunAile mahkemelerinin görevi
• 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri KanunuYargılama usulü, ihtiyati tedbir
• 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında KanunYabancı kararların tanınması ve tenfizi
• 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu m. 27/AYabancı boşanma kararlarının nüfus müdürlüğünde tanınması
• Çocuk Haklarına Dair Sözleşme ve Lahey SözleşmeleriUluslararası çocuk kaçırma, nafaka alacaklarının tahsili